Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (0:03 – 0:44) Rea u amohela hape ho Boloka Chelete ea Hao, Boloka Meno a Hao mona ho eRadio le 'na Eon le hape ho tsoa ho OptiSmile Ngaka Clifford Yudelman.
Kajeno re sheba e 'ngoe ea mekhahlelo ea bohlokoa ka ho fetisisa empa e sa utloisisoeng hantle ea bophelo bo botle ba meno 'me ke lilemo tsa pele tsa bophelo. Meno a masea a ka bonahala a le manyane ebile e le a nakoana empa a bapala karolo ea bohlokoa haholo kholong ea ngoana. Kahoo Ngaka Clifford Yudelman oa OptiSmile o tla ikopanya le rona ho bua ka seo batsoali ba lokelang ho se tseba pakeng tsa tsoalo le lilemo tse tharo ho thibela mathata le ho sireletsa pososelo ea bana ba bona le ho boloka chelete qetellong.
Rea u amohela hape ngaka.
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (0:45 – 0:54) Kea leboha, kea leboha ha le mphile monyetla oa ho khutla 'me ke labalabela ho araba lipotso tse' maloa kajeno mabapi le bana ba banyenyane le meno a masea le bophelo bo botle ba molomo.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (0:54 – 1:02) Ke na le potso e qabolang mona bakeng sa hao, ea rona ea pele. Ke hobane'ng ha meno a masea a le bohlokoa haeba a tla oa leha ho le joalo?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (1:04 – 1:48) Ke potso e ntle eo. Meno a masea a bohlokoa haholo ho feta kamoo batho ba bangata ba hlokomelang kateng. Li tataisa kholo ea mohlahare, li thusa ka puo 'me li lumella bana ba banyenyane ho hlafuna hantle e leng se amang bophelo bo botle ka kakaretso 'me lipatlisiso li bontša hore bana ba bolang meno a bona a masea ba na le monyetla o moholo oa ho ba le mathata a meno hamorao. Meno a masea a phetseng hantle a rala motheo oa meno a phetseng hantle a batho ba baholo. Seo se bohlokoa haholo, ke hloka ho se bua hape. Meno a masea a phetseng hantle a beha motheo bakeng sa meno a phetseng hantle a batho ba baholo 'me ho OptiSmile re bona sena letsatsi le letsatsi. Mathata a qalong hangata a lebisa mathateng a rarahaneng qetellong ea nako.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (1:48 – 1:59) Hoa thahasellisa haholo. Jwale batswadi ba lokela ho qala ho hlokomela molomo wa lesea ho tloha dilemong dife mme saense e re eng ka hore na o ka qala ho borashe neng?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (1:59 – 3:13) Tlhokomelo ea molomo e qala ho tloha tsoalong, ua tseba, ho hlakola marenene ka lesela le hloekileng kapa sengoathoana sa gauze ho tlosa baktheria le pele leino la pele le hlaha. Hang ha leino la pele le hlaha, batsoali ba lokela ho qala ho hlatsoa meno habeli ka letsatsi ka sesepa se senyenyane sa meno se loketseng lilemo tsa bona. Kahoo o batla sesepa sa meno se reng ha ho na letho ho isa ho dilemo tse tharo mme bopaki bo hlakile ba hore ho hlatsoa meno esale pele ho fokotsa kotsi ya ho bola ha bana ba sa le banyenyane mme ha mokgwa ona o qala kapele, ho ba bonolo hore ngwana a amohele ho hlatsoa meno jwalo ka ha ho tlwaelehile. 'Me ka hona, u se ke ua hlatsoa meno a ngoana ka borashe ba meno ba hao hobane u ka fetisetsa libaktheria ho tloha molomong oa hao ho ea ho ngoana 'me ka linako tse ling lesea le tla ba le lesoba le bakang libaktheria pele meno a mabeli a pele a kena. Kahoo ba tlameha ho ba le borashe ba meno ba bona. U se ke ua ba fa eona e le ntho e nyenyane eo ba ka e hlafunang, ua tseba, ba rata ho hlafuna lintho. Ho e-na le hoo, ba fe lesale la meno kapa eng kapa eng eo u neng u tla e etsa hangata. Boloka borashe ba meno ka ho khetheha bakeng sa ho hlatsoa meno a bona.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (3:14 – 3:24) Mme ke na le di-B tse tharo mona bakeng sa hao. Libotlolo, ho anyesa le ho robala. Ke eng e hlileng e bakang ho bola ha botlolo ho latela lipatlisiso?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (3:25 – 4:21) Bothata ke hore, ke rata seo, ke B tse tharo. Bothata ha se botlolo ka boyona, ke ho pepesehela tsoekere nakong ea boroko. Kahoo ha bana ba banyenyane ba robala ka lebese, kahoo ke tla boela ke re, lebese, esita le lebese, esita le haeba e le lebese la matsoele kapa haeba e le lebese la lebese, haholo-holo lero mohlomong ke lona le lebe ka ho fetisisa. Mokelikeli o ntoo bokellana ho potoloha meno mme mathe a phalla. Ebe baktheria e menong e hlahisa asiti ka lihora tse ngata 'me ho anyesa bosiu bohle ka mor'a hore meno a tsoe le hona ho ka baka ho bola haeba ho sa tlotsoe borashe.
'Me saense e hlakile haholo. Ntho ea ho qetela e kenang molomong oa ngoana pele a robala e lokela ho ba metsi le meno a sa tsoa hloekisoa. Ka sebele ngwana ha a lokela ho robala ka lebese kapa lebese kapa ho anyeswa, ua tseba, bosiu bohle.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (4:21 – 4:31) Ho lokile, hona bopaki bo re'ng ka li-dummies esita le ho anya monoana o motona le nts'etsopele ea mohlahare lilemong tse tharo tsa pele tsa bophelo ba hau?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (4:32 – 5:10) Kahoo mekhoa ena ka kakaretso e loketse dilemo tse mmalwa tsa pele. Hangata bothata bo qala ha bo tsoela pele ho feta lilemo tse tharo. Mekhoa ea ho anya nako e telele e ka patisa molomo le ho etsa hore meno a ka pele a suthele pele. Ho na le li-dummies tsa orthodontic tse ka bakang mathata a fokolang ho feta menoana e menyenyane. Empa ho emisa mokhoa ona pakeng tsa dilemo tse pedi le tse tharo ho fana ka diphetho tse ntle ka ho fetisisa tsa nako e telele. Ho emisa pele ho nako ho bolela monyetla o tlase oa ho hloka li-braces hamorao. Matsatsing ana ho tsepamisitsoe maikutlo haholo ho bongaka ba meno ba litsela tsa ho hema 'me motho a ka etsa likarolo tse' maloa ho seo. Empa ke eo karabo ea ka moo ka bokhutšoanyane.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (5:11 – 5:18) 'Me fluoride bakeng sa masea le bana ba banyenyane, batsoali ba ka e sebelisa joang ka mokhoa o sireletsehileng ntle le ho e feteletsa, ngaka?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (5:19 – 6:15) Sesepa sa meno sa batho ba baholo se na le fluoride e ngata haholo. Kahoo motho o lokela ho fumana ntho ena, e bitsoa Mekhahlelo ea Oral-B. Ho na le Curaprox, sesepa sa meno sa bana se setle haholo, sa boleng bo holimo. 'Me sesepa sa meno se senyenyane ka ho fetisisa se loketseng lilemo tse ngata se nang le fluoride e lekaneng bakeng sa lilemo tseo, ua tseba, habeli ka letsatsi se bolokehile ebile se sebetsa hantle haholo. O batla ho etsa bonnete ba hore o hlatsoa meno a lesea, hore ha a qale ho monya chubu ea sesepa sa meno. Hobane haeba ngoana a ka sebelisa sesepa sa meno kapa a itlotsa sesepa sa hae sa meno 'me a se ja borasheng, u ka tšoaroa ke fluorosis. 'Me fluorosis e ka u fa matheba a masoeu kapa esita le matheba a sootho menong a hao a batho ba baholo ha a kena. Ua tseba, ena ke e 'ngoe ea matsete a matle ka ho fetisisa ao u ka a etsang ho thibela ho bola.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (6:16 – 6:28) Hape ke batla ho o botsa, mohlomong ena ke potso eo batswadi ba bangata ba batlang ho e tseba, ngwana o lokela ho ya ngakeng ya hae ya meno ka lekgetlo la pele neng?
Hona na e thehiloe bopaking kapa ke moetlo feela?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (6:29 – 7:37) Kahoo re entse karolo e felletseng ka seo.
'Me, ua tseba, e thehiloe bopaking bo matla. Khothaletso ke hore ha leino la pele le hlaha kapa le hlaha ka nako e ka tlase ho kgwedi e le nngwe, ho etela ngaka kapele ho fokotsa kotsi ya ho bola haholo.
Li fokotsa tšabo ea meno 'me li fokotsa litšenyehelo tsa kalafo qetellong. Ketelong ea pele, u ka mamela karolo eo. E bonolo haholo. Re hlahloba meno feela. Re fana ka tataiso haholo-holo bakeng sa 'm'ae, re fana ka tataiso mabapi le ho fepa le ho hlatsoa meno 'me re thusa ngoana ho tloaelana le tikoloho ea meno. Ha re batle hore ba re ferekanye le ofisi ea ngaka, e leng moo ba lulang ba ea teng ha ba ikutloa ba kula kapa ba fumana mofuta o mong oa ente. 'Me kamehla ba nahana ka ofisi ea ngaka e le sebaka seo ba fumanang liente le liente ho sona. Kahoo ba lokela ho hlokomela hore ngaka ea meno e ka ba sebaka se monate. Ha baa lokela ho hloka ho tlatsoa kapa ho entoa. Batsoali ba lula ba re ba lakatsa eka ba ka be ba tlile kapele. Ua tseba, ka linako tse ling ba tšoenyehile ka lebaka la tšabo ea bona 'me ba e fetisetsa ho bana. Empa kannete, bana ba etsa hantle haholo ha o ba tlisa esale pele.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (7:37 – 7:39) Haholo-holo haeba o le ngaka.
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (7:40 – 8:21) E, kea tseba. 'Me mosebetsing oa rona, re boetse re na le lingaka tse ling tse 'maloa tsa meno tse ntle haholo ka bana. Bana ba ithabisa kamehla. Yeah. Hase kamehla, e, bona, ha se ngaka e 'ngoe le e 'ngoe ea meno e amohelang bana. Ka nako e 'ngoe ba ka 'na ba bona ka ho tsilatsila hore, e, re bona bana, empa ba etsa sohle se matleng a bona ho ba tšosa e le hore ba se ke ba tlameha ho ba tlatsa kapa eng kapa eng. Empa ho na le litsebi tsa bana. Haeba ngwana e monyenyane oa bana ba babeli kapa ba bararo a e-na le meno a 'maloa feela 'me meno a se a ntse a le bonolo ebile a sootho kapa a bola, kamehla ho na le litsebi tsa bana tseo re ka buang ka tsona.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (8:22 – 8:28) Ngaka, ke matshwao afe a mabe ao batswadi ba sa lokelang ho a hlokomoloha molomong wa ngwana wa dilemo tse tharo ho tloha ho lefela ho isa ho lefela?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (8:28 – 9:05) Matheba a masweu a kang choko, matheba a sootho, marinini a tswang madi, moya o mobe o sa feleng bakeng sa ngwana ya qobang ho hlafuna ka lehlakoreng le leng. Tsena di ka bontsha ho bola kapele kapa tshwaetso. 'Me mathata a meno a lesea a tsoela pele ka potlako haholo. Kahoo ho diehisa kalafo ho ka lebisa bohlokong, mathateng a boroko, mme ka nako e 'ngoe tlhoko ea ho etsa moriana o kokobetsang. Ngaka ea meno moo lesea le lokelang ho ntšiloa ka ntle ho ntša kapa ho tlatsa, e leng ntho e utloisang bohloko kamehla hore le mpefale hakaalo. 'Me ketso ea pele e boloka lintho li le bonolo ebile li theko e tlase.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (9:05 – 9:14) Na re ka bua ka lijo tsa bana ba banyenyane?
Phuputso e hlile e re'ng ka lijo tse bobebe le lero le tsoekere eo kaofela e patiloeng?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (9:14 – 11:29) Makgetlo a mangata, hore na tsena di nowa hangata hakae, ho ja dijo tse bobebe kamehla, esita le ho seo ho thweng ke dijo tse bobebe tse phetseng hantle. E 'ngoe ea lintho tseo u lokelang ho li ela hloko ke litholoana tse omisitsoeng. Batho ba fa bana ba bona mango e omisitsoeng kapa li-prune tse omisitsoeng, lintho tse kang tseo, kapa tsena tse kang libisikiti tsa bana ba banyenyane. 'Me seo se boloka meno a le tlas'a tlhaselo e sa khaotseng ea asiti. Lero le tšabeha. Esita le ha e re ha ho na tsoekere e ekelitsoeng, ha e kgothaletswe. Ba re lero leo ha le na di-preservative. Ba na le asiti e ngata ea citric kapa li-preservative tsa tlhaho tse ekelitsoeng.
Tholwana e felletseng e lokile, empa ha o batle ho ebola naartjie e nyane, e leng se tshwanang le lero la ... 'Me ba lula ba fumana lero la asiti ho tsoa apole kapa naartjie menong a bona. Kamehla ho molemo ho ja lijo tse hlophisitsoeng hantle ebe u nosetsa ka metsi lipakeng tsa tsona, u fokotsa lijo tse bobebe tse pakiloeng, haholo-holo tse nang le tatso ea litholoana tse monate. E re e entsoe ka lero la 'nete. Lintho tseo, lijo tseo tsohle tse nang le li-ultra-process, haholo-holo tse nang le lipolelo tsa bophelo bo botle tse reng li na le vithamine C kapa haeba u bona ntho leha e le efe ka har'a sephutheloana seo e seng lijo tsa tlhaho, bana ba ka hlafuna haeba ba e-na le meno. Keletso e ntle haholo ke hore bana ba bangata ba tla rata ho ja lihoete. O ka ebola rantipole, esita le rantipole tse nyane, mme tseo di ntle haholo. Ha e na asiti e ngata. Chisi, haholo-holo chisi e thata, o ka seha lithupa tse nyane, o leka ho qoba chisi e sebetsitsoeng haholo le lintho tse bonolo tseo o li jang ka phaepheng e nyane e tletseng lithōle tse ling le lintho tse bolokang lijo. Ho OptiSmile, re bona bana ba bangata ba banyenyane ba sa bole, eseng ka lebaka la ho ja lipompong, empa hobane ba ja lijo tse se nang phepo letsatsi lohle 'me ha se hakaalo hore ke li-chocolate kapa lipompong tsa setso tseo u li nahanang.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA (11:29 – 11:36) Mme ngaka, batswadi ba ka thibela jwang ho tshaba ngaka ya meno ho tloha bonyenyaneng bo bokaalo?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (11:36 – 12:36) Jwalo ka ha re boletse ho e nngwe ya di-podcast tse fetileng hore ba ithuta dikarabo tsena ho batswadi ba bona. Haeba motsoali a khobile matšoafo 'me a bua hantle ka ngaka ea meno, ngoana o phutholoha haholoanyane. Ho ba tlisa kapele bakeng sa ketelo e khutšoanyane e monate ho etsa hore ba ikutloe ba phutholohile ebile ba tloaelane. Qoba ho sebelisa ngaka ea meno e le tšokelo.
Jwalo ka ha eka ha o sa hlatswe meno a hao, ke tla o isa ngakeng ya meno mme e tla o ntsha leino. Re bona le ho utloa seo haholo. Re bua ka bohloko kapa ente. O se ke wa bua hampe ka ngaka ya meno ka pela bana, leha ba sa le banyenyane haholo. Haeba ho na le ngoan'eno e moholo, etsa bonnete ba hore ha a soma ngoana kapa a khutlele hae 'me a bue ka hore na o ile a entoa molomong le tsebeng joang. Ha ngwana a ikutloa a sireletsehile mme a tseba tikoloho, o hlile o hola a sa tšabe meno, e leng ntho e ntle kamehla. Ba rata ho tla ngakeng ea meno.
Eon Engelbrecht - E-Radio-SA (12:37 - 12:50) Ka sebele. Kahoo ngaka, haeba o ne o lokela ho fa batsoali lethathamo le lekhutšoanyane le tšehetsoang ke saense la lintho tse bolokang chelete le meno a mangata pakeng tsa lefela le tharo, ke life tse hlano tsa hau tse ka sehloohong?
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (12:50 – 14:22) Kahoo ka sebele ntlha ea pele e tla ba ho hlatsoa meno habeli ka letsatsi ka sesepa se senyenyane sa meno se loketseng lilemo ho tloha motsotsong oo leino la pele le hlahang ka oona. Mme ho eketsa ho seo feela, hobane re bua ka ho hlatsoa meno, kahoo ena e tla ba karolo ea pele. Nka re hape hlakola marenene, fumana lebese lohle, boloka marenene a le matle 'me a hloekile u sebelisa lesela la ho hlatsoa kapa sengoathoana sa gauze seo u ka se lahlang, lesela le metsi feela ebe u hlakola tlas'a sulcus, holimo moo marama a kopanang le leralla pele meno a kena. Le ka mohla u se ke ua robatsa ngoana kapa ua mo robatsa ka lebese kapa lebese la lebese kapa lero, ke eona ntho ea bobeli.
Fana ka metsi pakeng tsa lijo 'me u qobe ho ja lijo tse bobebe khafetsa. Ke nahana hore re ka kopanya tseo tse peli, ke palo ea boraro. Nomoro ea bone, etela ngaka ea meno ha u le lilemo li 1 ho fumana mathata afe kapa afe esale pele. O se ke wa tla ha ba le babedi kapa ba bararo mme ba se ba hloka dikoti tse ngata mme ha re eso o bolelle ka lero mme ha re eso o bolelle ka dijo, jj. 'Me nomoro ea bohlano e ka ba ho leka ho thibela li-dommy kapa monoana o motona kapele kamoo ho ka khonehang, empa ka sebele ka mor'a lilemo tse peli le pele ho lilemo tse tharo. E, lintho tsena tsohle tse bonolo li theko e tlase, lia sebetsa, li tšehetsoa ke bopaki bo matla, li thibela bohloko, li qoba phekolo e rarahaneng 'me li thusa bana ho hola ka pososelo e phetseng hantle le e nang le boitšepo.
Eon Engelbrecht – E-Radio-SA ( 14:23 – 14:38 ) E, ka sebele. 'Me ke nahana hore motheo o motle lilemong tse tharo tsa pele o ka bopa bophelo bo botle ba molomo ba ngoana bophelo bohle. Ngaka Yudelman, ke leboha haholo hape ka ho re thusa ho utloisisa kamoo mekhoa ena e menyenyane e ka thibelang mathata a maholo.
Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile (14:38 – 15:10) Kea leboha 'me kea leboha ha le nkhothalelitse ketsahalo ena. Ke ananela likarolo life kapa life tseo haeba mang kapa mang ea mamelang a nang le lipotso 'me a batla ho re romella imeile ho OptiSmile ho OptiSmile.co.za kapa a re romelle WhatsApp. WhatsApp ea rona e ho websaete le lihokelong tsa liketsahalo 'me u re bolelle seo u ka ratang ho se utloa. Mohlomong re ka etsa karolo.
Eon Engelbrecht - E-Radio-SA (15:10 - 15:39) E ntle haholo. 'Me hopola, bakeng sa likarolo tse ling tsa Save Your Money, Save Your Teeth, o ka re mamela ho eRadio SA, Spotify, Apple Podcasts, kapa esita le ho etela webosaete ea OptiSmile. Hape hopola, leha re ntse re loanela ho fana ka temohisiso ea bohlokoa, u tlameha ho lula u buisana le setsebi sa hau sa meno bakeng sa likeletso tse etselitsoeng bophelo ba hau ba botho. Kahoo ikopanye le rona hape nakong e tlang. Ho fihlela ka nako eo, tsoela pele ho bososela le ho hlokomela meno a hao hantle.
Moetsi (15:59 - 16:43) Sibolla lefats'e la bokhabane ba meno ka OptiSmile. Ikopanye le rona bakeng sa podcast ea beke le beke e nang le Ngaka Clifford Yudelman, setsebi se nang le boiphihlelo se nang le boiphihlelo ba lilemo tse 40 ba bongaka ba meno lik'honthinenteng tse 'ne. Fumana temohisiso e ikhethang le likeletso tsa litsebi tsa meno ka ho etela OptiSmile.co.za bakeng sa lihlooho tse khantšang tsela e lebisang bophelong bo botle ba molomo. Haeba o batla tlhokomelo ea meno e sa bapisoeng le e 'ngoe Cape Town, ikopanye le OptiSmile kapa o ngolise ka ho toba inthaneteng ho OptiSmile.co.za. OptiSmile, moo boitseanape ba lefats'e bo kopanang le tlhokomelo ea lehae.