Karolo ea 63: Hobaneng ha Mohlahare oa Ka o Clicka 'me e le Bothata?

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Rea u amohela ho Boloka Chelete ea Hao, Boloka Meno a Hao, podcast eo bohelehele bo kopanang le lingaka tsa meno ka kotloloho ho tsoa ho litsebi. Ke Eon Engelbrecht mme hape ke kopantswe le Ngaka Clifford Yudelman – OptiSmile. Re ikakhela ka setotsoana lefatšeng la tlhokomelo ea meno ho ea ka pono ea bareki, kahoo lula u le teng.
Lenaneo la kajeno le na le sehlooho se reng: Why Do My Jaw Click (Mme Na ke Bothata)? Ho podcast ena re tla hlahloba hore na ke eng e bakang hore na ho penya kapa ho phatloha ha molumo oa motsoako oa hau oa temporomandibular (TMJ)—ha e le lerata feela la ka linako tse ling, le se nang kotsi le ha o ka bontša ho hong ho tebileng ho hlokang tlhokomelo ea setsebi. Ke leboha haholo, joalo ka kamehla, Ngaka Yudelman, ka ho ikopanya le rona.
[00:01:08] Eon Engelbrecht - E-Radio SA: U ntse u phela joang?

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Ke hantle, kea leboha, mme ke tshepa hore le ntse le futhumala. Pula e kile ea na mona Cape Town. Ho monate ho qoqa le uena, joalo ka kamehla, 'me ke lumela hore ena ke nomoro ea podcast ea 63, haeba ke sa fose.

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
E ntle haholo.

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Kahoo, ee… batla buka ea ka haufinyane. Li-podcasts tse mashome a tšeletseng a metso e mehlano li etsa buka e kholo haholo, kahoo ho na le liphetoho tse ngata tse etsahalang.

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Ehlile. Ka ho le letona, Ngaka Yudelman, a bua ka ho penya mohlahare - joale, hantle-ntle ke eng, hona hobaneng ho etsahala?
[00:01:47]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Ha re bua ka ho tobetsa mohlahareng, ke molumo o utloahalang oa pop kapa oa tobetsa ha o bula kapa o koala molomo oa hau, 'me hangata o tsoa ho TMJ, kapa motsoako oa temporomandibular. TMJ ke lenonyeletso la bolo-le-sokete le nang le disc ea articular—karoloana e nyenyane ea lefufuru lenonyellong le lokelang ho thella hantle. Ho tobetsa hangata ho etsahala ha disc eo e tloha nakoana ebe e falla ha condyle ea hau e ntse e tsamaea. Hangata, disc e ea pele hanyane ha e bula ebe e khutlela morao ha e koala, e leng se etsang hore tšobotsi eo e pop kapa e tobetse.

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Ho lokile, kahoo ha se leqheka la mokete feela: ho ka ba joalo.
[00:02:33]
Empa na kamehla ke pontšo ea bothata bo tebileng, kapa na ha e le hantle e ka ba ntle le kotsi?
[00:02:38]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Che, ho batho ba bangata, ho tobetsa ka linako tse ling ho se na bohloko - ha se ntho ea ho tšoenyeha. Ke lerata la tšohanyetso le se nang tšenyo e kholo ea manonyeletso kapa ho se sebetse hantle. Hangata ho tobetsa ho se nang kotsi ho batho ba bacha ba se nang bohloko, ho se na moeli o fokolang oa ho tsamaea kapa ho koala leha e le efe. Leha ho le joalo, haeba ho tobetsa ho tsamaisana le bohloko bo sa khaotseng kapa ho buleha ha molomo ho thibetsoeng, kapa ho fetoha ha mohlahare-haeba u suthela mohlahare ka lehlakoreng le leng 'me o ea hōle haholo,' me u suthela ka lehlakoreng le leng 'me ha o tsamaee sebaka se tšoanang, le / kapa ho utloisa bohloko-joale hoo ho ka bontša ho se sebetse ha motsoako oa temporomandibular (TMJD), 'me u lokela ho batla tlhokomelo ea setsebi.

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Hona ke libopeho life tsa anatomical tse amehang ho penya mohlahare, Ngaka?
[00:03:42]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Likarolo tse ka sehloohong ke li-condyle tsa mandibula-e leng "ball" ea mohlahare o ka tlaase-le lesapo la nakoana, le etsang sekoti se ka holimo se tsejoang e le glenoid fossa. Pakeng tsa bona ho lutse disc ea articular, e sebetsang e le mosamo. Li-ligaments tse pota-potileng li tsitsisa lenonyeletso, le mosifa oa lateral pterygoid (o peleta PTERYGOID; ha u bitse "p" kapa u tla qetella u tšoela motho ka mathe!). Mosifa ona o khomarela karolo e ka pele ea disc, ha lisele tse ka morao li thusa ho boloka disc e le teng. Haeba disc e lahleheloa ke ho tsamaisana ha eona hantle-ebang ke ka lebaka la liphetoho tsa ligament, hypermobility ka kakaretso, ligamente tse fokolang kapa tsitsipano ea mesifa e fetotsoeng-e ka thella pele ebe e tobetsa ha e khutlela boemong nakong ea ho loma kapa ho hlafuna.
[00:04:22]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Ho lokile, 'me bamameli ba lokela ho tšoenyeha neng ka ho tobetsa mohlahare le ho batla keletso ea litsebi?
[00:04:57]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Mahlaba a mohlahare a tloaelehile haholo - u ka ja li-biltong tse ngata haholo kapa lialmonde tse ngata haholo 'me ua hlokomela bohloko bo itseng meleng ea mohlahare oa hau. Empa haeba u e-na le mahlaba a sa khaotseng-haholo-holo sebakeng se haufi le tsebe ea hau, tempele ea hau kapa lenonyeletso la mohlahare oa hao-ka nako e telele ho feta libeke tse 'maloa, eo ke nako e ntle ea ho bona ngaka ea meno. Haeba ho tobetsa ho tsamaisana le ho notlela mohlahare - ke hore, ha o khone ho bula ka botlalo kapa o sitoa ho koala ka botlalo - kapa o na le mofuta o fokolang oa ho sisinyeha (mohlala, ha o khone ho bula ka bophara joalo ka pele), ho fana ka maikutlo a hore disc ha e tsamaee hantle. TMJ ha e tloaelehe: ke lenonyeletso la hinge le lenonyeletso le thellang. Karolo ea pele ea ho bula ke ho potoloha feela, ebe mohlahare o fetolelang pele. Ke motsamao o rarahaneng.
[00:05:06]
Ho boetse ho na le crepitus (CREPITUS), e leng sensation ea grating kapa ho sila. Haeba u hlokomela seo, kapa haeba meno a hao a se a sa kopane joalokaha a ne a tloaetse, u lokela ho bona ngaka ea meno kapele ho feta hamorao. Seo se ka bontša ho roala ha lefufuru, liphetoho tsa pele tsa ho senyeha kapa ho ruruha ho matla.
[00:06:15]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
U ka khetholla joang lipakeng tsa ho penya ho amanang le TMJ le lerata le monate la manonyeletso - na ho na le mokhoa oa ho khetholla?
[00:06:44]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Ho tobetsa hantle hangata ho etsahala nako le nako ebile ha ho bohloko, ha ho na moeli oa ho bula kapa ho koala molomo oa hau. U ka e hlokomela ka linako tse ling—ha u emola, u loma sandwich e khōlō, kapa esita le ho e etsa ka boomo e le leqheka la mokete. Ho penya ha pathological hangata ho na le matšoao a amanang le ho hlafuna, ho satalla hoseng, hlooho e opang kapa maikutlo a ho phunya ha u loma. Boitlhahlobo bo bonolo: haeba u ka tobetsa makhetlo a 'maloa ntle le ho khathatseha le ho boloka motsamao o felletseng oa mohlahare, ho ka etsahala hore ha ho kotsi. Empa haeba ho na le bohloko, ho buleha ho thibetsoeng (ntho leha e le efe e ka tlase ho 35-40 millimeters ke ea bohlokoa) kapa histori ea ho sithabela maikutlo (mohlala, ho otloa mohlahareng), mohlomong e amana le TMJ 'me e lokela ho hlahlojoa.
[00:07:00]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Ke lintlha life tse tloaelehileng kapa litloaelo tse etsang hore motho a tobetse mohlahareng?
[00:07:55]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Haufinyane tjena re entse letoto la litloaelo tsa parafunctional-ho tsikitlanya meno kapa bruxism, ho kenyelletsa le ho phunya-ho ka kenya TMJ e ngata, e bakang micro-trauma ho ligaments, discs le attachments. [00:08:15]
Mekhoa e meng ea ts'ebetso e kenyelletsa ho hlafuna leqhoa, ho loma molomo, ho loma manala le ho loma marama - leha e le efe ea tsena e ka etsa hore disk e falle. Khatello e bakoang ke khatello ea kelello ke ntlha e 'ngoe e kholo: tlas'a khatello ea kelello, pterygoid ea lateral e ka hula disc pele. Boemo le bona ke ba bohlokoa. Boemo bo bobe—ho sutumelletsa selelu pele ha u sebelisa fono kapa laptop—ho fetola boemo ba mohlahare oa hao o phomotseng ’me ho eketsa khatello ea manonyeletso. Re atisa ho fetisetsa bakuli ho Trish Lang Seterateng sa Bree (Physiotherapy), ea sebetsanang le TMJ, hlooho e opang le mathata a molala. Mehleng ea khale, lifono li ne li le kholoanyane hoo batho ba neng ba sa ikoahlaee; hona joale ba bangata ba phahamisetsa mehala ea bona pakeng tsa lehetla le tsebe, ba sekamisetsa hlooho le ho phahamisa lehetla—qoba seo. Sebelisa li-headphone kapa sesebelisoa se tsebeng.
[00:08:45]
Likotsi tse sithabetsang kapa tsa whiplash-esita le tse nyane-li ka otlolla kapa tsa tabola li-ligamente, tse lebisang ho phalloeng ha disc. Qetellong, ramatiki (osteoarthritis kapa ramatiki ea ramatiki) butle-butle e ka senya bokaholimo ba manonyeletso, ea baka motsamao o sa lekanang oa li-condylar-disc le lerata.
[00:09:15]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
A na u na le mekhoa efe kapa efe e bonolo ea ho itlhahloba kapa ea ho itlhokomela lapeng e ka fokotsang ho tobetsa?
[00:11:00]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Haeba e sa tloaelehe, 'me e sa potlake, leka mocheso o bonolo kapa kalafo e batang. Likhatello tse futhumetseng holim'a TMJ metsotso e leshome ho isa ho e leshome le metso e mehlano li ka khatholla mesifa e tsitsitsoeng. Sephutheloana se batang se phuthetsoeng ka lesela-le ka mohla u se ke ua beha leqhoa ka ho toba letlalong la hao-se thusa ho fokotsa ho ruruha ha libaka.
[00:11:16]
Boikoetliso ba ho otlolla mehlahare bo atile inthaneteng, empa u se ke ua bo etsa ho feta tekano ntle le haeba u tataisoa ke physiotherapist kapa ngaka ea meno. Boikoetliso bo le bong: beha menoana e 'meli ea index pakeng tsa meno a ka pele 'me u bule butle; sena se ka khothaletsa disk hore e lule hape. E 'ngoe: beha leleme la hao holim'a marulelo a molomo oa hao' me u bule le ho koala ka bonolo ha u eme u kentse selelu le hlooho khahlanong le lebota-sena se kopanya boemo le boikoetliso ba ho bula. Ka kakaretso re li tlohela ho li-physios, kaha li amana le molala.
Lijo tse bonolo li boetse li thusa-ho fokotsa lijo tse thata, tse hlafunang kapa tse hlabang joaloka linate, nama e thata kapa li-biltong bakeng sa beke kapa tse peli ho fokotsa ho kenya letsoho. Hangata, ho molemo ho qoba ntho leha e le efe eo qalong e e bakileng. Bakeng sa ho ruruha ho fokolang, ho lokela ho kokobela.
[00:11:45]
Tlhokomeliso ea poso ke ea bohlokoa - boloka hlooho ea hau e le holim'a mahetla a hao ho e-na le ho itšetleha pele. Mekhoa ea ho laola khatello ea maikutlo (ho phefumoloha ka kelello, yoga e bonolo, Pilates, ho tsamaea) kaofela lia thusa. Ke ho itlhokomela—tsela ea bophelo ea ho u bolella hore u khoehlise.
[00:12:15]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Na ho na le liphekolo tse sa hlaseleng tseo u ka li khothaletsang bakeng sa ho tobetsa mohlahareng oa pele?
[00:14:05]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Kaha ena ke Boloka Chelete ea Hao, Boloka Meno a Hao, ke tla ba hlokolosi ho potlakela ngakeng ea molomo kapa setsebi sa TMJ se potlakelang ho buella opereishene e hlaselang. Haeba e le ncha, hangata e tla rarolla-haholo-holo haeba e amana le khatello ea kelello. Sehlahisoa sa occlusal kapa molebeli oa bosiu (sekontiri se thata sa acrylic se entsoeng ka tloaelo, seo hona joale se atisang ho hatisoa ka 3D) se ka thusa. Li-splints tse bonolo tse rekisoang li ka mpefatsa bothata le ho mpefatsa ho loma ha hao, kahoo u se ke ua li reka. Sekhahla se entsoeng hantle ho tsoa ho ngaka ea meno e nang le bokhoni se ka ba molemo, haholo-holo haeba ho na le matšoao a ho sila (ho roala meno). Empa oo ha se mokhoa oa ka oa pele oa phekolo: Ke fumana hore ho bua ka physiotherapist le ho leka mehato e fokolang hangata ho rarolla bothata. Ho seng joalo, ho etsa lesela le sa sebelisoeng ho senya chelete (liranta tse likete tse hlano kapa tse tšeletseng).
[00:14:30]
Re buile ka physiotherapy: physio e khethehileng ea TMJ-motho ea kang Trish (ea nang le Master's ho TMJ, mathata a hlooho le molala) -a loketse; o atisa ho arola bakuli ka makhetlo a mabeli kapa a mararo. Li-physios tse ling li leka ho sebetsa TMJ empa hangata ha li na boiphihlelo bo tšoanang. Ke sebaka se khethehileng, haholo-holo ha u fana ka lithupelo tse nepahetseng: ho buloa ho laoloang, ho sisinyeha ka mahlakoreng, ho ema ha leleme, joalo-joalo. Ho silila ha mesifa ea mohlahare ho ka thusa.
Li-NSAID (mohlala, ibuprofen) li fokotsa bohloko le ho ruruha; Likhetho tsa lengolo la ngaka joalo ka Arcoxia (ho nolofatsa mpeng; ho noa hang ka letsatsi) le tsona lia thusa. Seo se etsa hore ho be bonolo ho etsa boikoetliso bofe kapa bofe ba ho tsosolosa.
[00:15:45]
Qetellong, ho fetola boitšoaro: qoba ho hlafuna chepisi ho feta tekano, ho tsoma ka bophara, ho loma manala, ho loma molomo kapa ho loma ka cuticle. Fokotsa caffeine haeba u sila bosiu. Re buile ka mekhoa e sa sebetseng, bruxism le TMJ likhaolong tse fetileng, kahoo bamameli ba ka lakatsa ho li etela hape bakeng sa lintlha tse ling.
[00:16:15]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Ke neng moo ho lokelang ho nahanoa ka lithuso tse khethehileng tse kang maqhama kapa opereishene?
[00:18:25]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Li-splints kapa balebeli ba bosiu ba hlokolosi haholo: u li roala bosiu, 'me ha lia etsetsoa ho beha mohlahare oa hau bocha. Leha ho le joalo, e-ba hlokolosi: haeba u bona motho ea sebelisang ngaka ea meno ea neuromuscular (hangata e khothalletsoang ke litsi tse nang le mabitso a utloahalang joaloka "Memphis Institute" -le hoja e se Memphis, a ka 'na a u fa lesela la ho apara 24/7. Ka mor’a libeke tse tšeletseng ho isa ho tse robeli, meno a hao a ka ’na a se hlole a kopana, e leng ho u qobellang hore u ntlafatse molomo ka botlalo, e leng se ka bitsang liranta tse likete tse makholo a mabeli kapa a mararo—hangata bakuli ha ba hloke seo. Afrika Boroa, lingaka li atisa ho ba le mekhoa e metle; u ke ke ua bona mokhoa oo o fanoang ka bongata mona. Ke ile ka ikoetlisa Amerika ka lilemo tse leshome le metso e tšeletseng le Australia ka lilemo tse leshome le metso e 'meli, 'me ke hlokometse tse fokolang haholo linaheng tseo.
[00:19:30]
Liente tsa intra-articular (steroid kapa li-agent tse ling tse kenang lenonyeletsong) ke sebaka sa setsebi sa TMJ kapa ngaka e buoang ea molomo. Arthrocentesis (ho hlatsoa ka kopanelo ka arthroscope) e khethehile haholo, e boloketsoe mathata a sa foleng a sa foleng. Opereishene e bulehileng (ho fetola disc, ho tlosoa ha disc, ho tsosolosoa ha motsoako) ke feela bakeng sa manonyeletso a fokolang haholo-ha se tloaelo.

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Qetellong, Dr Yudelman, ke mekhoa efe ea thibelo e thusang ho boloka li-TMJ tse phetseng hantle le ho qoba mathata a nakong e tlang?
[00:21:56]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Ho tseba esale pele le ho laola khatello ea maikutlo ke tsa bohlokoa. Haeba u hlokomela tsitsipano ea mohlahare khafetsa kapa ho tobetsa hanyenyane, qala mekhoa e bonolo ea ho phomola: ho phomola ha mesifa e tsoelang pele, ho thuisa, libate tse futhumetseng kapa lishaoara, kapa linako tsa sauna / kamore ea mouoane. Ikoetlise - tsamaea ho tsamaea, etsa Pilates kapa yoga - kapa batla phekolo haeba khatello ea kelello e sa laolehe. Ka hloko ho sitisa litloaelo: qoba ho loma lipekere, ho hlafuna chepisi le ho penya ho feteletseng; boloka bolo ea khatello ea maikutlo ho laola tsitsipano.
[00:22:20]
Khalemelo ea poso ke ea bohlokoa hape: Ke etsa Pilates hararo ka beke; o ka ea sehlopheng sa yoga kapa oa shebella lithuto tsa boemo ba marang-rang. Boloka boemo ba hlooho bo sa jeleng paate ha u lutse deskeng kapa u sebelisa mohala oa thekeng - ak'u inahanele khoele e hulang moqhaka oa hlooho ea hau ka bonolo ho ea siling ho imolla lesapo la mokokotlo le mokokotlo oa mohlahare.
Litlhahlobo tsa kamehla tsa meno ke tsa bohlokoa: ngaka ea hau ea meno e lokela ho hlahloba ho sisinyeha ha mohlahare 'me e botse ka mathata leha e le afe a mohlahare - haeba ho se joalo, ba botse ka ho toba, "Na see se tloaelehile?" Haeba ho bontšoa, ngaka ea meno e ka 'na ea fana ka sesebelisoa sa bruxism bosiu le pele se tobetsa kapa bohloko bo qala. Haeba mokuli a e-na le molala o moholo, a le boima bo feteletseng, 'me molekane oa hae a tlaleha ho snoring, hangata ke ba romela thutong ea ho robala lapeng. Ho koaleha moea ka nakoana borokong ho ka amahanngoa le ho kokota le ho sila, ho lebisang ho opang ke hlooho, mohlahareng, mokhathala le ho teneha.
[00:22:55]
Lintlha tsena kaofela lia amana. Ho thusa, o ka behela therisano ea dijithale ea metsotso e 90 ho OptiSmile (e kenyeletsang CBCT, 3D scans, X-rays e felletseng ea dijithale, linepe le moralo oa kalafo oa motho ka mong). Re fana ka tlhahlobo ea mahala ea metsotso e 30 ea video ka webosaete ea rona ho araba lipotso life kapa life. Hape hopola: qoba mang kapa mang ea entseng thupelo ea libeke tse tšeletseng ho seo ho thoeng ke "Memphis Institute" - ha se lebitso la sebele leo.
[00:24:20]

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Ho lokile, Ngaka Yudelman-eo e ne e le podcast e 'ngoe e khahlisang haholo kajeno. Ke leboha haholo ka ho arolelana tsebo ea hau le rona. Hona re ka lebella eng bekeng e tlang?
[00:25:26]

Ngaka Clifford Yudelman - OptiSmile
Bakuli ba bangata baa botsa, “Meno a ka aa sisinyeha—na meno a ka a bohlale aa sututsa? Bekeng e tlang re tla bua ka taba eo.

Eon Engelbrecht – E-Radio SA
Re lebeletse seo, Ngaka Yudelman-kea leboha hape. 'Me ke leboha bamameli ba rona ka ho ikopanya le rona. Hopola, ha re ntse re leka ho fana ka lintlha tsa bohlokoa, kamehla buisana le ngaka ea hau ea meno bakeng sa likeletso tse amanang le bophelo ba hau. Se ke oa lebala ho ingolisa ho podcast ea rona bakeng sa lipuisano tse fanang ka leseli. Eba le rona hape nakong e tlang ha re ntse re tsoela pele ho hlahloba mateano a makatsang a bophelo bo botle ba meno le tsebo ea lichelete. Ho fihlela ka nako eo, tsoela pele ho bososela le ho hlokomela meno a hau haholo.
[00:25:55]

Mohlalosi – OptiSmile
Fumana lefats'e la bokhabane ba meno ka OptiSmile. Eba le rona bakeng sa podcast ea beke le beke e nang le Ngaka Clifford Yudelman — setsebi se nang le boiphihlelo se nang le boiphihlelo ba lilemo tse 40 lik'honthinenteng tse 'ne. Fumana lintlha tse ikhethang le likeletso tsa litsebi tsa meno ka ho etela OptiSmile.co.za bakeng sa lingoliloeng tse fanang ka leseli mabapi le bophelo bo botle ba molomo. Haeba u batla tlhokomelo ea meno eo ho seng e ka bapisoang le eona Cape Town, ikopanye le OptiSmile kapa u ngole buka ka kotloloho inthaneteng ho OptiSmile.co.za. OptiSmile: moo boitseanape ba lefats'e bo kopanang le tlhokomelo ea lehae.
[00:26:29]